Wat is kunstmatige intelligentie?

Kunstmatige intelligentie, meestal afgekort tot AI, is de verzamelnaam voor computerprogramma's die taken uitvoeren waarvoor normaal menselijke intelligentie nodig is — dingen herkennen op een foto, een tekst schrijven, een vraag beantwoorden, of een spel spelen. Het is geen robot met een eigen wil, zoals in films. Het is software die patronen heeft geleerd uit grote hoeveelheden data.

De meeste AI die je vandaag tegenkomt — ChatGPT, Google Foto's die gezichten herkent, Netflix die films aanraadt — werkt volgens hetzelfde basisidee. Het systeem heeft miljoenen voorbeelden gezien tijdens het "trainen", en heeft daaruit patronen gehaald. Vraag je het iets nieuws, dan gebruikt het die patronen om een antwoord te berekenen dat er logisch uitziet, gebaseerd op wat het eerder heeft gezien.

Een belangrijk verschil is dat tussen AI in het algemeen en machine learning, een specifieke aanpak binnen AI. Bij machine learning leert een systeem zelf patronen uit data, in plaats van dat een programmeur elke regel met de hand intypt. Vrijwel alle AI die nu veel besproken wordt — waaronder taalmodellen zoals ChatGPT en Claude — is gebouwd met machine learning.

Waarom is dit voor jou relevant? Omdat AI steeds vaker meebeslist in dingen die jou raken: welke vacatures je te zien krijgt, welke prijs een verzekering rekent, welk nieuws bovenaan staat. Begrijpen dat AI patronen herkent — en dus ook de fouten en vooroordelen overneemt die in die patronen zaten — helpt je om kritischer te kijken naar wat een AI-systeem je voorschotelt.